پونزی یا طرح هرمی

طرح های معروف به پونزی توسط چارلز پونزی برای اولین بار در سال 1921 بوجود آمد و مورد توجه برخی از مردم آمریکا قرار گرفت و بعدها به نام خود او به طرح پونزی معروف شد . حال اینکه طرح پونزی چیست و چه ارتباطی به بازاریابی شبکه ای دارد به آن اشاراتی می شود . طرح های پونزی به صورت هرمی هستند اما آیا طرح های پونزی همان طرح هرمی هستند ؟ خیر ، طرح های پونزی کلاهبرداری هائی به صورت سرمایه گذاری هستند که همان مشخصه های طرح های هرمی ( Pyramid schemes ) را دارا می باشند اما برخی تفاوت ها را با هم دارند . طرح های پونزی نیازمند عامل اصلی آن یعنی یک سرمایه گذاری واقعی است . طرح پونزی اغلب شامل پیشرفت یک منبع حیاتی مانند نفت ، گاز یا معادن است . موسس و ترویج دهندۀ این طرح ها خود مالک یکی از این منابع است و یا دارائی زیادی دارد . موسس طرح پونزی این منبع حیاتی را بیشتر از قیمت واقعی آن با ارزش جلوه می دهد . از سوئی دیگر دارائی یا منبع مورد نظر که پایه و اساس سرمایه گذاری است بیشتر اوقات تماماً یک سخن جعلی از تخیلات موسس آن می باشد . در این سناریو موسس طرح سرمایه گذاران را متقاعد می کند که دارائی او در آینده افزایش پیدا خواهد کرد و سود حاصله را با سرمایه گذاران تقسیم خواهد نمود . اما در واقع سودی که در آینده تقسیم خواهد شد پولی است که در نتیجۀ پیشرفت دارائی های سرمایه گذاری شده بدست آمده . چیزی که در این سناریو اتفاق می افتد درواقع این است که موسس طرح بخشی از پول سرمایه گذاری شده را تدریجاً به خود سرمایه گذاران باز می گرداند . در حالی که سرمایه گذارانی که زودتر از بقیه به طرح پیوسته اند به تقسیم کردن سهم های خود مشغول اند افراد جدید درحال سرمایه گذاری هستند . پرداخت سهم ها و پیوستن افراد جدید تا جائی ادامه پیدا می کند که کلاهبرداری علنی شود یا اینکه موسس طرح با درآمد حاصله متواری می شود .

تمامی طرح های معروف به پونزی برای کلاهبرداری بوجود نمی آیند وبرخی اوقات موسس طرح به پیشرفت طرح خود امیدواراست . سرمایه گذاران و پولهایشان جذب می شوند ، اما به برگشت سود پولها امید چندانی نیست و برای اینکه اعتماد سرمایه گذاران از دست نرود دروغ به آنها تحویل داده می شود و  سودهای اندکی هم به افراد پرداخت می شود .

 تفاوت طرح هرمی و طرح پونزی چیست ؟ طرح هرمی شامل سرمایه گذاری شخصی است که حق و حقوقی را برای دریافت پاداش به ازای پیدا کردن و معرفی اعضای دیگر به طرح دارا می باشد . در اینجا یک مفهومی روشن در میان شرکت کنندگان مطرح می باشد که موفقیت طرح بستگی به عضویت اعضای جدید دارد .این با طرح پونزی متفاوت است ، در طرح پونزی شرکت کننده کسی است که بر این باور است موفقیت در سرمایه گذاری او بستگی به پیشرفت دارائی اولیه همچون یک معدن ، سهام ، یا یک ملک دارد.

 ( در نگارش این مطلب از نوشته های جرالد پی نهرا (Gerald P . Nehra ) که مسائل حقوقی و قانونی شرکت Amway را به مدت 9 سال بر عهده داشته استفاده شده است . جرالد یکی از برجسته ترین حقوق دانان در زمینه بازاریابی شبکه ای و فروش مستقیم در دنیا می باشد.  )